Don Bosco

Voornaam:
Don Bosco

Betekenis van de naam Don Bosco

Deze Heilige wordt in Nederland meestal aangeduid met deze verkorte naam. Don betekent zoiets als "meneer" en Bosco is de achternaam van de heilige die eigenlijk Giovanni Bosco heet. Giovanni is de Italiaanse naam Johannes, zie voor de betekenis van die voornaam op die pagina van deze site.

Don Giovanni (Jan of Johannes) Bosco

Op 16 augustus 1815 wordt Johannes Bosco in het Noord-Italiaanse stadje Castelnuovo d'Asti (nu genaamd: Castelnuovo Don Bosco), nabij Turijn, geboren.
Zijn ouders zijn zeer arm en op twee jarige leeftijd verliest hij zijn vader.
In een visioen ziet Johannes zijn roeping tot priester en vader van de verlaten arme jongeren. Maar de opleiding kost geld en dat heeft hij niet. Hij pakt alles aan om aan geld te komen. Verzamelt paddestoelen, vangt vogels, maakt hoeden en kooien, spint wol en vlas, breidt kousen en geeft later les aan achtergebleven kinderen.
Ook werkt hij als boerenknecht en als herder. Hij woont bij een kleermaker van wie hij de kunst van het kleermaken en het musiceren leert. Hij bezoekt de school in Castelnuove en krijgt daar onderricht van enkele priesters.
In 1841 wordt hij zelf priester gewijd en wijdt zich geheel aan de opvoeding van de verwaarloosde jongeren.

Hij kan goochelen, is acrobaat en atleet: voor een priester destijds bepaald ongewone eigenschappen.
Maar hij is ervan overtuigd, dat de kerk van zijn dagen zich teveel richt tot het verstand van de mensen en te weinig tot het hart. Hij maakt gebruik van alle menselijke middelen om het hart van anderen open te maken voor het evangelie.
Vanaf zijn priesterwijding werkt hij in de achterbuurten van Turijn. Hij ontpopt zich als een geniaal pedagoog, weet door zijn onvermoeibare hartelijkheid en optimisme jongens aan zich te binden, maakt ze vertrouwd met de waarden van het evangelie en sticht een plaatselijk bibliotheek, die uitgroeit tot de Italiaanse jeugdbibliotheek.
Hij schrijft in die tijd een boek, getiteld 'De verstandige jongen'. Het haalt tijdens zijn leven alleen al in Italië een oplage van ruim zes miljoen exemplaren. Hij zet daarin o.a. uiteen dat het in de opvoeding beter is fouten te voorkomen en het goede opvallend te belonen dan te straffen. Het maakt hem tot een van de belangrijkste katholieke pedagogen uit de 19e eeuw.
In 1846 sticht hij het eerste oratorium van de de heilige Franciscus van Sales en vanaf 1859 begint hij de Congregatie van de Salesianen van Don Bosco, die in het jaar 1874 door paus Pius wordt bevestigd en erkend. In 1876 tenslotte wordt de Gemeenschap van de Salesiaanse Medewerkers opgericht.
Zijn voorliefde voor Maria, Hulp der Christenen, ontstaat uit een droom waarbij de Kerk van Rome, uitgebeeld als een schip, in gevaar is in een geweldige storm. Maria, de Moeder van de Kerk, komt haar te hulp door twee zuilen langs het schip op te laten rijzen. Nooit heeft Don Bosco getwijfeld aan de genadewerking van de Verrezen Heer. Steeds worden onmogelijke zaken tot een groot succes. Deze wonderwerken blijven tot aan zijn levenseinde.
Na een liefdevol leven vol inspanning, waarbij hij veel tegenwerking moest overwinnen en moest oproeien tegen allerhande vormen van onbegrip in de eigen kerk, sterft hij op 72-jarige leeftijd en wordt begraven te Valsalice.
In 1929 wordt zijn lichaam overgebracht naar de kerk van Maria, Hulp der Christenen, in Turijn. Paus Pius XI heeft deze grote ordestichter op 1 april 1934 heilig verklaard.
Hij kreeg de eretitel mee van 'koning van de straatjongens en apostel van de verwaarloosde jeugd'. Naar hem zijn de Don-Boscohuizen voor jongeren genoemd.

Patroonheilige

Hij is patroon van "Castelnuovo Don Bosco" (zijn geboorteplaats).
Ook is Don Bosco patroon van de jeugd, katholieke pers, jeugdzielzorg.
Daarnaast van circusartiesten, dansers, leerjongens en schooljongens.

Feestdag

Feest 31 januari.

Martyrologium Romanum:

Prídie Kaléndas Februárii:
Augústæ Taurinórum sancti Joánnis Bosco, Confessóris, Societátis Salesiánæ ac Institúti Filiárum Maríæ Auxiliatrícis Fundatóris, animárum zelo et fídei propagándæ conspícui, quem Pius Papa Undécimus Sanctórum fastis adscrípsit.

In het Nederlans:
31 januari:
Te Turijn de geboortedag (ten hemel) van Sint Johannes Bosco, belijder en stichter van de congregatie van de Selesianen en het instituut van de dochters van Maria Hulp van de Christenen. Schitterend wegens zijn ijver om zielen te redden en het geloof te verkondigen, werd hij door paus Pius XI heilig verklaard.

Gebed

Wij bidden U, Heer,
dat ook wij de blijheid van don Bosco mogen beleven.
Doe ons leven in vreugde
ook als wij pijn en tegenslagen kennen.
Laat de opgewektheid van don Bosco
voor ons een voorbeeld zijn
om door alles heen blije mensen te worden.
Amen.

Don Bosco leefde voor en te midden van jongen mensen.
Door zijn scholen, zijn jeugdbewegingen en zijn missies
heeft hij vele uitzichtloze jongeren gelukkig gemaakt.

Goede god,
wij bidden voor onszelf en alle jongeren,
om fijngevoeligheid van hart en geest,
om luisterbereidheid tegenover allen
die ons als persoon verrijken,
om doorzettingsvermogen ondanks alle tegenslagen,
om aandacht en inzet voor allen
die onze hulp nodig hebben,
om vreugde in onze studie en ontspanning.
Amen.

Afbeelding

Don Bosco

Omdat in zijn tijd de fotografie al was uitgevonden zijn er authentieke portretten en opnamen van Don Bosco bewaard gebleven.



Vaak wordt hij afgebeeld omringd door kinderen.



Soms ook met het visioen waarin Maria het schip er kerk redt.



Literatuur

  • Jo Claes e.a.: Sanctus, meer dan 500 heiligen herkennen, pag. 131;
  • Clemen Jöckle: Heiligen van Alle Tijden, pag. 241.
  • Links