Leonardus

Betekenis van de naam Leonardus

De naam Leo(nardus) is afgeleid van het Latijnse woord 'Leo' = "Leeuw".
De naam is door vele Heilige en minder heilige pausen gedragen, in totaal 13 stuks.
Het Byzantijnse rijk heeft vele keizers gekend die deze naam droegen.

Leonardus van Noblac

De Heilige Leonardus leeft in de zesde eeuw als kluizenaar te Noblac (tegenwoordig St. Leonard de Noblac genaamd) dicht bij Limoges.
In het jaar 496 laat Clovis, Koning der Franken, zich dopen als eerste christenkoning. Samen met hem worden drie duizend edelen gedoopt en onder hen is volgens het verhaal Leonardus.
Geïnspireerd door de bisschop Remigius, die hem gedoopt heeft, verkiest hij het liederlijke leven aan het hof de rug toe te keren en wil hij zich voortaan als een echte christen gedragen. Daarom wordt hij leerling van bisschop Remigius. Zo leert hij voor priester.
Na zijn wijding verblijft hij enige tijd aan het hof, maar als Koning Clovis, die veel waardering voor hem heeft, hem tot bisschop wil benoemen, bedankt hij voor de eer en vlucht naar Orleans.
Een tijd lang verblijft hij daar in een klooster, maar als de abt komt te overlijden wordt Leonardus onrustig en verlangt hij naar de eenzaamheid.
Hij verlaat het klooster en vindt bij Noblac een rustig plekje waar hij voor zichzelf een hutje bouwt.
Maar lang duurt die eenzaamheid niet want in zijn ijver om het evangelie te verkondigen verzamelt hij spoedig een grote groep volgelingen on zich heen.
Een legendarisch levensverhaal (uit de elfde eeuw) maakt hem ver na zijn dood wijd en zijd bekend. Dit verhaal schrijft hem vele wonderen toe en vermeldt dat de mare van vele gebedsverhoringen als een lopend vuurtje de wereld rond is gegaan.
Een voorbeeld:
Als Koning Clovis eens op jacht is en zijn zwangere vrouw bij hem is, krijgt zij plotseling weeën, de zwangerschap dreigt te mislukken. Omdat Koning Clovis gehoord heeft van de wonderdaden van Leonardus ontbiedt hij hem met spoed aan het hof. Clovis vraagt hem dringend voor zijn vrouw en het kindje te bidden. Daarbij doet de Koning een belofte. Leonardus zal bij de geboorte van een gezonde nakomeling zoveel grond ontvangen als in één dag bereden kan worden. Er komt een wolk van een baby ter wereld en Leonardus rijdt een dag lang rond op zijn paard. Zo verwerft hij een groot stuk land waar hij een klooster voor zijn volgelingen op kan bouwen.
Ook de bijzondere zorg die hij voor de gevangenen zou hebben gehad wordt beschreven.
Dagen lang verblijft de monnik tussen de misdadigers die onder mensonwaardige omstandigheden moeten leven. Leonardus weet velen van hen te bekeren. Hij trekt de stoute schoenen aan en vraagt aan Clovis alle pas door hem gedoopte christenen vrij te laten. Met de nodige tegenzin voldoet de Koning aan dit verzoek.
Leonardus overlijdt omstreeks 559.

Afbeelding:

Meestal wordt Leonardus afgebeeld als abt in zwart habijt met borstkruis, staf en boek. In de handen heeft hij gebroken ketenen van de gevangenen en soms knielen vrijgelaten gevangenen naast hem.

Patroon

Vooral in Zuid Duitsland en Oostenrijk is hij een van de meest vereerde volksheiligen.
Hij is patroon van de gevangenen, later ook van kraamvrouwen en zieken en vooral ook van de boeren en hun vee (dit laatste omdat men dacht dat de kettingen van zijn beeltenis koeien kettingen waren.)

Feestdag

Aan de feestdag 6 november is een reeks landelijke gebruiken gekoppeld met name in Duitsland.

Gebed

Heer Jezus Christus, Koning van de heerlijkheid en glans van de heiligen, wij zeggen U dank, dat U in uw kerk zoveel stralende lichten hebt geplaatst als brandende fakkels, opdat allen die leven in uw huis op alle manieren verlicht worden door de woorden, vermaningen, deugden, voorbeelden en geschriften van uw heilige belijders.
Geef dat wij met uw belijder Leonardus het christelijke geloof niet alleen met hart en mond, maar ook in leven en werken voluit mogen belijden,
opdat ook wij, die de wil van de Heer kennen en willen volbrengen, als lichten branden in uw huis, overal schitteren en uw Naam altijd kunnen toezingen en belijden.
Amen.

Literatuur

Jo Claes e.a.: Sanctus pag. 127
Clemens Jökle: Heiligen van alle tijden: pag. 281
Alban Butler: Heiligen Levens: pag. 158

Mannennamen:

die van Leo zijn afgeleid: Lenard, Lennart, Lennert, Leen, Leendert, Léon, Leonard, Leonardo, Leonardus, Leonhard, Leone, Leopold, Lienert, Linard, Lindert, Lionardo, Lionel, Nard, Nardus, Narus.

Vrouwennamen:

van Leo afgeleid: Leonarda, Leonardina, Leenderina, Leentje, Lena, Leni, Lenie, Leny, Leontine, Leonie, Narda.