Evangelisten

Telpatroon Matthëus 32 x 32 kruisjes
Telpatroon Markus 32 x 32 kruisjes
Telpatroon Lucas 32 x 32 kruisjes
Telpatroon Johannes 32 x 32 kruisjes

Vier Evangelisten

In het Nieuwe Testament staan vier Evangeliën.
Bekend onder de namen: Het Evangelie van Jezus Christus volgens Matthëus, Markus, Lucas en Johannes.
Zij beschrijven, ieder op eigen manier, het leven en werken van Jezus op aarde.
Dat betekent niet dat er niet meer evangeliën bestaan, maar uitsluitend deze vier zijn opgenomen in de kanon, de officiële lijst van boeken die tot het Nieuwe Testament behoren.
Andere evangeliën worden apocrief genoemd. Zij behoren dus niet tot de bijbel, al zijn ze dikwijls zeer de moeite waard.
Zo zijn er 18 bekend waaronder het Evangelie van Thomas, het Evangelie van Jacobus, het Evangelie van de Hebreeën, het Evangelie naar Philippus, het Evangelie van Nikodemus en het Evangelie van Bartholomeüs.

In het Nieuwe Testament staat als laatste deel het boek 'Apocalyps' of 'Openbaring' waarin de apostel Johannes zijn visioenen op het eiland Patmos te boek heeft gesteld.
In hoofdstuk 4:6-8 lezen we: "Midden voor de troon en eromheen waren vier wezens, die van voren en van achteren een en al oog waren. Het eerste wezen zag eruit als een leeuw en het tweede als een jonge stier; het derde had een gezicht als een mens en het vierde leek een vliegende adelaar."
Al in een vroeg stadium van het Christendom heeft een Paus deze vier dieren gekoppeld als 'symbool' aan de vier Evangelisten.

Matthëus

Matthëus begint zijn Evangelie in hoofdstuk 1 met een geslachtsregister van de familie van Jezus, over mensen dus en daarom beeld men Matthëus altijd uit met een mensenfiguur aan de zijkant, of achtergrond als zijn symbool.

Markus

Markus begint zijn Evangelie met de ontmoeting van Johannes de Doper met Jezus in de woestijn. De Leeuw is een woestijndier en daardoor is er voor gekozen om alle afbeeldingen die op Markus betrekking hebben, te voorzien van een leeuwenkop als symbool.

Lucas

Lucas begint met de aankondiging van de geboorte van Johannes de Doper op het moment dat zijn vader Zakarias priesterdienst heeft in de tempel.
Nu kwam het vroeger veel voor dat er een Stier, Koe of Os als offerdier werd gebruikt en vandaar dit dier als symbool als men Lucas wil afbeelden.

Johannes

Johannes vangt aan met een overblik over tijd en eeuwigheid.
Dus welk dier kon beter als symbool gebruikt worden dan de hoog in de lucht vliegende Adelaar die van bovenaf een goede kijk op onze aarde heeft.
Vaak hebben al deze dieren ook nog een boek of boekrol bij zich.

Betekenis van de namen van de vier evangelisten

De naam Matthëus komt uit het Hebreeuws en betekent: "Geschenk van God."

De naam Markus komt uit het Latijn en is waarschijnlijk afgeleid van Mars. Marcus Antonius was bijvoorbeeld een bekende Romeinse vorst.

De naam Lucas wordt meestal beschouwd als een verkorting van de Latijnse naam 'Lucanus' en betekent dan: "Iemand afkomstig uit Lucanië."

Tenslotte de naam Johannes(reeds beschreven in zijn eigen pagina van deze site): het woord komt uit het Hebreeuws en betekent: "God kent genade".

Voornamen

Mannennamen afgeleid van Matthëus:
Mateo (Spaans); Matheuw (Engels); Mathias; Mathieu (Frans); Mathijs; Mathys; Matt (Engels); Matteo (Italiaans); Matthew (Engels) Mattheës (Grieks); Matthias (Grieks); Matthieuw; Matthijs; Matys;

Mannennamen afgeleid van Markus:
Marc (Frans); Marcello (Italiaans); Marcellus (Latijn); Marcelo; Marcha (Russisch); Marck; Marco (Italiaans); Marcos (Spaans); Marcus (Latijn); Marek (Slavisch); Mark; Marko;

Vrouwennamen afgeleid van Markus:
Marcha; Marcia;

Mannennamen afgeleid van Lucas:
Luc; Lucas (Latijn); Luco; Luke; Lukas; Luuc; Luuk;

Vrouwennamen afgeleid van Lucas:
Luca;

Voornamen afgeleid van Johannes:
Zie de pagina Johannes
.

Patroonheiligen

De vier Evangelisten worden als heiligen vereerd en zijn door de eeuwen heen dus ook speciaal aangeroepen door bepaalde groepen mensen:

Matthëus was tollenaar voor hij geroepen werd als apostel. Vandaar is hij patroon van financiële ambtenaren; douaniers; handelsreizigers en boekhouders.

Markus is de patroon van opticiens; glasschilders; ambtenaren; secretaressen en notarissen.
Maar ook van metselaars en bouwvakkers omdat ooit een bouwvakker die van een steiger viel tijdens zijn val de heilige Marcus aanriep en zonder letsel op aarde terecht kwam.

Lucas is patroon van de schilders en kunstschilders omdat hij volgens een legende een portret van Moeder Maria heeft geschilderd.

En Johannes is de patroon van boekbinders, glazenmakers, scheikundigen; boekdrukkers; bibliothecarissen; boekhandelaars; uitgevers en theologen.

Feestdagen

De feestdag van Matthëus wordt gevierd op 21 september
Markus' feestdag is 25 april.

Lucas heeft op 18 oktober zijn feestdag.

Johannes' feestdag wordt gevierd op 27 december.

Martyrologium Romanum:

Matthëus:
Undécimo Kaléndas Octóbris:
In Æthiópia natális sancti Matthæi, Apóstoli et Evangelístæ; qui, in ea regióne prædicans, martyrium passus est. Hujus Evangélium, Hebræo sermóne conscríptum, ipso Matthæo revelánte, invéntum est, una cum córpore beáti Bárnabæ Apóstoli, témpore Zenónis Imperatóris.

In het Nederlands:
21 september:
Geboortedag (ten hemel) van Sint Matthëus, apostel en evangelist, die het martelaarschap onderging in Ethiopië toen hij daar het evangelie predikte. Het evangelie dat door hem geschreven werd in het Hebreeuws werd met zijn hulp teruggevonden samen met de relieken van de heilige apostel Barnabas ten tijde van keizer Zeno.

Markus:
Séptimo Kaléndas Maji:
Alexandríæ natális beáti Marci Evangelístæ. Hic, discípulus et intérpres Apóstoli Petri, rogátus Romæ a frátribus scripsit Evangélium, quo assúmpto, perréxit in Ægyptum, primúsque Alexandríæ Christum annúntians, constítuit Ecclésiam; ac póstea, pro fide Christi tentus, fúnibus vinctus et per saxa raptátus, gráviter afflíctus est; deínde, reclúsus in cárcere, primo angélica visitatióne confortátus est, et demum, ipso Dómino sibi apparénte, ad cæléstia regna vocátus, octávo Nerónis anno.

In het Nederlands:
25 april:
Te Alexandrië de geboortedag (ten hemel) van Sint Markus, evangelist, leerling en uitlegger van Sint Petrus. Hij schreef zijn evangelie op verzoek van de geloofsleerlingen te Rome en nam het mee naar Egypte waar hij als eerste de blijde boodschap verkondigde en de kerk van Antiochië stichtte. Later werd hij wegens zijn geloof gearresteerd, vastgebonden en gestenigd en doorstond hij vele martelingen. Tenslotte werd hij in de gevangenis gezet waar hij bezocht werd door een engel en zelfs een verschijning kreeg van de Heer zelf. Hij werd opgenomen in het koninkrijk der hemelen tijdens het achtste jaar van de regering van keizer Nero.

Lucas:
Quintodécimo Kaléndas Novémbris:
In Bithynia natáis beáti Lucæ Evangelístæ, qui, multa passus pro Christi nómine, obiit Spíritu Sancto plenus. Ipsíus autem ossa póstea Constantinópolim transláta sunt, et inde Patávium deláta.

In het Nederlands:
18 oktober:
In Byrhinië, de geboortedag (ten hemel) van de evangelist Sint Lucas. Hij stierf, vervuld van de Heilige Geest na veel geleden te hebben voor de naam van Christus. Zijn relieken werden overgebracht naar Constantinopel en vervolgens naar Pavia gebracht.

Johannes:
Sexto Kaléndas Januárii:
Apud Ephesum natális sancti Joánnis, Apóstoli et Evangelístæ, qui, post Evangélii scriptiónem, post exsílii relegatiónem et Apocalypsim divínam, usque ad Trajáni Príncipis témpora persevérans, totíus Asiæ fundávit rexítque Ecclésias, ac tandem, conféctus sénio, sexagésimo octávo post passiónem Dómini anno mórtuus est, et juxta eándem urbem sepúltus.

In het Nederlands:
27 december:
Te Ephese, de geboortedag (ten hemel) van Sint Johannes, apostel en evangelist. Na zijn evangelie geschreven te hebben, na een langdurige ballingschap en nadat hij de goddelijke Apocalyps had geschreven leefde hij nog tot de tijd van keizer Trajanus en stichtte en bestuurde kerken in heel Azië. Op hoge leeftijd stierf hij in het acht en zestigste jaar na het lijden van onze Heer en werd hij begraven in de omgeving van Ephese.