Jacobus de Meerdere

Betekenis van de naam Jacobus

Jacobus is een verlatinisering van de Hebreeuwse naam Jakob. 'ja'aqób' betekent : "hij greep bij de hiel, hij verdrong(zijn broer)" naar aanleiding van de geschiedenis van Jakob en Esau.
Daarom wordt aan deze naam ook wel de betekenis "bedrieger"gekoppeld.

Jacobus de Meerdere (of Maior)

Bij de twaalf leerlingen van Jezus die ook apostelen worden genoemd, waren er twee met de voornaam Jacobus.
Jacobus de Meerdere was de zoon van Zebedeus en Maria van Salome.

[Hij onderscheidt zich van de andere apostel Jacobus die daarom Jacobus de Mindere (of Minor)wordt genoemd en op deze site een aparte pagina heeft gekregen.] Jacobus (de Meerdere) en zijn broer Johannes worden door Jezus geroepen om hem te volgen als ze hun visnetten aan het prepareren zijn bij het meer van Genesaret.
Van Jezus krijgen ze de bijnaam vanwege hun opvliegend karakter.
In de evangeliën lezen we dat Jacobus betrokken is bij het wonder van de opwekking van de dochter van Jaïrus.
Ook was hij een van de drie apostelen die getuige is bij de verheerlijking op de berg Thabor.
En ook wordt hij met Petrus en de andere Jacobus (de mindere) uitgenodigd om met Jezus mee te gaan als hij in de hof van Olijven verder gaat om alleen te bidden.
Volgens de Handelingen van de Apostelen trekken de apostelen de wijde wereld in om het goede nieuws (het evangelie) te verkondigen.
Volgens een oude traditie gaat Jacobus de Meerdere als zendeling naar Spanje.
Eerst komt hij in Galicia, waar hij een christen gemeenschap sticht en vervolgens naar de Romeinse stad Cesar Augusto, heden ten dage bekend als Zaragoza.
Een legende vertelt dat de onderrichting van de apostel Jacobus niet erg aanslaat. Slechts zeven mensen bekeren zich tot het christendom. Zij staan bekend als de zeven bekeerlingen van Zaragoza.
Maar de zaken nemen een keer als de Maagd Maria in deze stad aan de Apostel Jacobus verschijnt, en bekend wordt als de Maagd van de Pilaar. Vanaf dit moment van tussenkomst van de Maagd Maria openen zich de harten van de Spanjaarden voor het evangelie.
De Handelingen van de Apostelen beschrijven dat Jacobus de eerste Apostel is die de marteldood sterft.
Hij wordt vermoord door koning Herodes Agripa I op de 25ste maart van het jaar 41 (tegenwoordig viert de Kerk op die datum de boodschap van de Engel Gabriël aan Maria). Volgens een legende bekeerde de man die Jacobus aangaf aan Herodes Agrippa zich en werd hij eveneens onthoofd. Jacobus is bekend als "de Meerdere" om hem te onderscheiden van de andere apostel Jacobus die daarom "de Mindere" wordt genoemd. De traditie wil dat de leerlingen van Jacobus zijn dode lichaam naar Noord Spanje hebben vervoerd (Galicië). De relieken worden nog altijd bewaard in de basiliek van Santiago de Compostella. En nog altijd trekken vele pelgrims naar die stad en dat heiligdom.
In Spanje is Jacobus de meest bekende en geliefde heilige. Zijn Spaanse naam "Santiago" is in Zuid Amerika de naam van veel hoofdsteden zoals Chili, de Dominicaanse Republiek en Cuba.

Patroonheilige

Jacobus de Meerdere is onder andere de patroon van de pelgrims, de ridders, de hoedenmakers en bejaardentehuizen.
Hij wordt aangeroepen tegen reuma en om mooi weer en een goede oogst te geven.

Feestdag

25 juli

Afbeelding

Jacobus de Meerdere wordt op minstens drie verschillende manieren afgebeeld.
Als Apostel met blote voeten en lange toga met mantel. Als attribuut heeft hij dan een zwaard of dolk, omdat hij onthoofd is.
Een voorbeeld daarvan is het eerste plaatje daarop bevrijdt hij een opgehangen martelaar en geeft hem het leven terug, dit wordt verteld in een legende. Als pelgrim gekleed als de pelgrims die naar Santiago de Compostella onderweg zijn. Hij heeft dan een pelgrimsstok, een kalebas om uit te drinken, een grote zonnehoed, een schoudertas en op hoed of tas een Jacobus-schelp, zoals de pelgrims die droegen als bewijs dat ze in Compostella geweest waren.
Als "matamoros" moren doder. Dit omdat hij in een verschijning de spanjaarden zou hebben aangevoerd om de saracenen te doden. Hij zit dan meestal te paard en draagt een wapenuitrusting.



Het imposante uitzicht op het pelgrimsoord Compostella in Spanje.

Spreekwoord

"Dat is de ware Jacob'" betekent: Hij is de man die we moeten hebben, ofwel die zij moet hebben.

Weerspreuken

Sint Jacobs witte wolkjeslucht voorspelt veel wintersneeuw.

Links

Over een voettocht naar Compostella.
Nog meer informatie over pelgrimage naar de bedevaartsplaats in Spanje.

Literatuur

Butler H.L., Heiligen Levens pag: 105;
Jo Claes e.a.: Sanctus, meer dan 500 heiligen herkennen, pag. 233;
Clemen Jöckle: Heiligen van Alle Tijden, pag. 228;

Mannennamen

afgeleid van Jacobus: Jaak, Jaap, Jacco, Jack, Jaco, Jacob, Jago, Jaques (Frans), Jaime (Spaans), Jaimy (Engels), Jakke, Jake, Jakko, Jako, Jakob, James (Engels), Jamie (Schots) Jan-Jaap (+Johannes), Jap (Fries), Japco (Fries), Japik (Fries), Japke (Fries), Jaques, Jarco, Jascha (Slavisch), Jippe (Fins), Santiago (Spaans).

Vrouwennamen

afgeleid van Jacobus: Jaccolin, Jacelyn, Jackelien, Jackie, Jacky, Jacoba, Jacobien, Jacobina, Jacobine, Jacoline, Jacomina, Jacomine, Jacomijntje, Jacorine (+Corien), Jacquelien, Jakelijn, Jakeline, Jaqueline, Jakorien (+Corrie), Jalien, Jametta (Spaans), Jamie (Schots), Jasja.