Antonius

Betekenis van de naam

Latijnse naam waarvan de betekenis onzeker is. De naam werd reeds gedragen door een bekend Romeins geslacht. b.v. Marcus Antonius.

Antonius van Padua, kerkleraar

Hij wordt geboren in 1195 te Lissabon uit een adelijk geslacht.
Op 15 jarige leeftijd treedt hij in bij de reguliere kanunniken van Sao Vincente en leeft volgens de kloosterregel van Sint Augustinus.
In 1212 wordt hij overgeplaatst naar Santa Cruz te Coimbra waar hij theologie studeert. Maar hij wil liever Franciscaan worden, daarom gaat hij in 1220 bij de Anthonius kapel in Coimbra wonen die bediend wordt door Franciscaanse broeders.
Als missionaris vertrekt hij naar Marokko om er de Saracenen te bekeren, maar ziekte dwingt hem spoedig terug te keren.
Het schip waarmee hij huiswaarts keert brengt hem door verkeerde wind naar Sicilië.
In Assisi is hij als onbekende broeder aanwezig bij de algemene ordes-vergadering van 1221. Een prior neemt hem vandaar mee naar de kluizenarij van Monte Paolo bij Fordi.
In 1222 wordt Antonius priester gewijd.
Hij vraagt aan Franciscus of hij verder mag studeren in de theologie. Diens antwoord is: "Vooruit dan maar als je gebedshouding daarmee maar niet verloren gaat."
Antonius is bekend als een groot redenaar en kerleraar, met een voorliefde voor het gewone volk. Zijn stem klinkt als een klok en hij weet door zijn briljante persoonlijkheid veel mensen te imponeren. In opdracht van Franciscus doceert hij later theologie in Bologna, maar ook aan andere universiteiten zoals Montpellier en Toulouse bekleedt hij het ambt van gastdocent.
In 1227 wordt hij provinciaal overste van Noord Italië en vestigt zich in Padua.
Een jaar na zijn dood (in 1231 te Padua) wordt hij heilig verklaard door Paus Gregorius IX en dadelijk wordt er een basiliek voor hem gebouwd.
Om te herdenken dat hij zo graag de Moslims bij de kerk had gebracht is die kerk in moslimstijl gebouwd.
Zijn relieken worden er nog altijd bewaard.
In 1946 krijgt hij de titel kerkleraar met als toevoeging "Doctor Evangelicus".

Een bekende legende vertelt dat hij eens voor de vissen preekte.
In een andere legende herkent zijn ezel het Eucharistisch brood.

Afbeelding

Antonius wordt meestal afgebeeld als jonge man in Franciscaans habijt, met wit koord waarin drie knopen, blootsvoets of met sandalen.
Met vlam of vis (zie legende), met een boek waarop het Jezuskind zit, soms met lelie.
Ook met vogels, waarvoor hij preekte, of een wolf die hij getemd zou hebben.

Patroon

Hij wordt dikwijls aangeroepen om zaken of personen terug te vinden die vermist worden. En zelfs om een goede echtgenote te vinden.
Ook wordt hij wel aangeroepen bij financiële problemen.
Als geneesheilige wordt hij aangeroepen tegen besmettelijke ziekten, koorts, onvruchtbaarheid en om een voorspoedige bevalling te krijgen.

Feestdag

Zijn feestdag wordt gevierd op 13 juni.
Vroeger werd op 9 dinsdagen voor zijn feestdag aan de armen brood uitgedeeld, het zogenaamde Antonius brood. Later is dat vervangen door financiëe hulp.

Gebed

Trouwe vriend van allen die het moeilijk hebben,
trooster van allen die bedroefd zijn,
tot U bid ik om uitkomst, omdat U zo machtig bent bij God.
U was een voorbeeld van oprecht geloof,
van naastenliefde en nederigheid.
Stommen hebt U doen spreken,
doven doen horen,
blinden doen zien,
verlamden doen lopen,
en die bijna dood waren doen herleven.
Bedroefden hebt U getroost,
moedelozen opgebeurd,
verloren zaken hebt U weer doen vinden.

Heilige Antonius,
onze dag kan zo verdrietig zijn,
onze ziekte zo pijnlijk,
onze zorg zo groot,
onze onrust zo verwarrend.
Help ons dan, wees voor ons een vriend
en een voorspreker bij God.
Als Gij ons verhoort,
zullen wij gelukkig zijn
en samen met U
God verheerlijken en danken.
Amen.

Bekende schietgebedjes zijn:
Heilige Antonius beste vrind,
zorg dat ik .... weer vind.

Heilige Antonius van Padua,
zalige vrucht van Spanje,
minnaar van Gods huis,
breng alsjeblieft .... weer thuis.

Weerspreuken

Als Toontje de zonne laat schijnen, veel zorgen voor de boer verdwijnen.
Is het op St. Antonius nat, de boer zuipt van verdriet zich zat.

Literatuur

Butler H.L., Heiligen Levens pag 86;
Sanctus, meer dan 500 heiligen herkennen, pag. 44;
Heiligen van Alle Tijden, pag. 41;

Links

Wie meer wil weten over de H. Antonius
kan terecht op deze site.

Voornamen

De mannennaam komt onder andere voor als: Antal, Anthonie, Anthonius, Anthonie, Antoin, Antoine, Anton, Antoni, Antonie, Antoninus, Antonis, Antonius, Antony, Antoon, Antwan, Teun, Teune, Teunis, Toen, Toine, Ton, Tone, Toni, Tonie, Tonio, Tonis, Tonke, Tonke, Tonko, Tonnie, Tonnis, Tonny, Tony, Toon, Tummes, Tun, Tunnes, Tunnies, Tunnis, Twan, Twannie.

Als vrouwennaam komt de naam voor als: Anteunette, Anthonia, Antoinet, Antoinette, Antonetta, Antonia, Net, Nettie, Netje, Netta, Nettie, Netty, Nianca, Nianne, Teun, Teuna, Teunisje, Teunette, Teunisje, Teunke, Teuntje, Theuntje, Thona, Tona, Toni, Tonia, Tonneke, Tonnie, Tonny, Toontje, Toos, Toosje, Tunniske, Tunske.