Drie Koningen

Drie Koningen
Balthasar, Caspar en Melchior

In het kerstverhaal van Mattheüs lezen we over de dre wijzen Matteüs 2: 1-14
Als Jezus geboren is te Bethlehem komen er wijzen uit het Oosten die vragen: "Waar is de nieuwgeboren koning van de Joden want wij hebben zijn ster in het Oosten gezien en komen om hem eer te bewijzen." De heerser over Israël in die tijd is koning Herodes en die schrikt van deze vraag. Hij vraagt aan de wijzen om verder te zoeken en hem te melden zodra zij het Kind gevonden hebben. In werkelijkheid is Herodes van plan het kind dan te doden. De wijzen volgen de ster, die hen naar Bethlehem leidt. Daar vinden ze in een huis Maria, Jozef en het Kind Jezus. Zij knielen voor Hem neer en offeren hun gaven: goud wierook en mirre.
In een droom waarschuwt een Engel hen om niets aan Herodes te vertellen en langs een andere weg naar hun land terug te keren.
Nergens in de Bijbel is sprake van precies drie wijze mannen, de christelijke traditie heeft dat ervan gemaakt omdat er drie gaven genoemd worden.
In het oud testamentische boek der Psalmen 72: 10
lezen we: De koningen van Tharsis en de eilanden zullen geschenken aanbieden; de koningen van Arabië en Saba zullen offers aandragen.
Ook deze 'voorspelling' zou ertoe hebben bijgedragen om over drie koningen te gaan spreken.
Deze wijzen worden beschouwd als de eerste niet-Joden die Jezus hebben erkend.
Al heel vroeg in de Christelijke kunst, zoals in de catacomben te Rome, worden deze geliefde heiligen afgebeeld.

Betekenis van de drie namen:

Waarschijnlijk pas in de zesde eeuw krijgen ze namen:
Balthasar, vergelijkbaar met Belsazar uit het boek Daniël, waarschijnlijk van Perzische afkomst met als betekenis: "God (Baal) bescherme zijn leven."
Caspar, mogelijk afkomstig van het Perzische woord Kandschwar met als betekenis: "schatbewaarder".
En Melchior, welke naam in het Hebreeuws betekent: "De koning is licht." Maar mogelijk komt ook deze naam oorspronkelijk uit Perzië.

Feestdag

Het Feest van Drie Koningen zoals dat in de volksmond heet en op 6 januari gevierd wordt, heet in de officiële kerktaal: "het feest van de Verschijning van de Heer." 'Επιφανεια'(Epiphaneia) is Grieks voor "verschijning".
Drie gebeurtenissen uit het leven van Jezus worden dan herdacht: Het bezoek van de wijzen uit het Oosten aan het kind Jezus, zoals beschreven in Mattheüs 2:1-12; de Doop van Jezus in de Jordaan door zijn voorloper Johannes de Doper Mattheüs: 3, 13-17,; en het eerste wonder waarbij Jezus water in wijn veranderde op de bruiloft te Kana Johannes 2:1-11.

Gebed

God, die een ster van korte duur prachtig hebt willen kleden in onvermoede glans, toon de volken uw gelaat;
opdat gij ons die telkens afdwalen, de have van het eeuwige heil laat bereiken, zoals Gij de verdwaalde magiërs tenslotte de juiste weg hebt gewezen. Door Christus onze Heer. Amen

Afbeelding

Aanvankelijk werd er één geschilderd als een jonge man, één als iemand van middelbare leeftijd en de derde als een oude man.
Later bedacht men dat wanneer ze uit het Oosten (b.v. Ethiopië) afkomstig waren er minstens één zwart moet zijn geweest.
Ook over de betekenis van de gaven is veel gezegd. Goud zou duiden op Jezus Koningschap, wierook stond voor de vroomheid, terwijl mirre, dat gebruikt wordt bij het balsemen van de doden, een voorafbeelding zou zijn van het lijden en de dood van de Heer.
Relieken worden bewaard in een kostbare schrijn in de Dom van Keulen.

Weerspreuken

Als 't Driekoningen is in 't land, komt de vorst in 't vaderland.
Met Driekoningen lengt de dag zoveel een geitje springen mag.

Literatuur

Heiligen van Alle Tijden, pag. 133;

Voornamen

Mannenamen afkomstig van de naam Balthasar:
Baals (Groningen) Baalster (Groningen), Balte (zuid Nederland);
Frans: Blathazar, Balthazard;
Duits: Balthasar, Balthassar;
Engels: Balthasar; Deens: Baltser;
Zweeds: Baltsar;
Hongaars: Baldizsár.

Mannennamen afkomstig van de naam Caspar:
Cas, Casparinus, Casparus, Casper, Cassie, Jappe, Jas, Jassie, Jasper, Jaspert, Kas, Kaspaar, Kaspar, Kasper, Kasperus;
Frans: Gaspar, Gaspard, Gasparius;
Italiaans: Gapare, Gasparo;
Duits: Kaspar, Caspar;
Engels: Caspar, Jasper;
Deens: Jesper;
Hongaars: G´spár.

Vrouwennamen van Caspar afgeleid:
Caspara, Casparina, Jas, Lasperina, Jaspertsje, Kaspertsje.

Mannennamen afkomstig van Melchior:
Frysk: Melcher, Melchert, Melker, Melkert, Mylger, Mylgert;
Frans, Duits en Engels: Melchior;
Italiaans: Marchionne, Melchiorre;
Zweeds: Melker, Melkior.

Vrouwennamen van Melchior afgeleid:
Frysk: Melchiora, Melchje.